“Data exchange” service offers individual users metadata transfer in several different formats. Citation formats are offered for transfers in texts as for the transfer into internet pages. Citation formats include permanent links that guarantee access to cited sources. For use are commonly structured metadata schemes : Dublin Core xml and ETUB-MS xml, local adaptation of international ETD-MS scheme intended for use in academic documents.
Export
Stanić, Milana
Značaj parametara oksidativnog stresa, inflamacije i endotelne disfunkcije i njihova uloga u diferentovanju Gram negativne i Gram pozitivne sepse
Autorstvo-Nekomercijalno-Deliti pod istim uslovima 3.0 (CC BY-NC-SA 3.0)
Dozvoljavate umnožavanje, distribuciju i javno saopštavanje dela, i prerade, ako se navede ime autora na način odredjen od strane autora ili davaoca licence i ako se prerada distribuira pod istom ili sličnom licencom. Ova licenca ne dozvoljava komercijalnu upotrebu dela i prerada. Osnovni opis Licence: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/rs/deed.sr_LATN Sadržaj ugovora u celini: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/rs/legalcode.sr-Latn
Academic metadata
Doktorska disertacija
Medicinske nauke
Univerzitet u Banjoj Luci
Medicinski fakultet
Other Theses Metadata
Significance of parameters of oxidative stress, inflammation, and endothelial dysfunction in sepsis and their role in differentiating Gram - negative and Gram - positive sepsis
medicinske nauke - medicina - hirurgija - anesteziologija - intenzivna medicina / medical sciences - medicine - surgery - anesthesiology - critical care
Datum odbrane : 09.10.2025.
Kovaćević, Peđa (mentor)
Travar, Maja (komentor)
Rezime: Na Trećem internacionalnom konsenzusu za sepsu i septični šok (Sepsis 3) usaglašena je nova definicija sepse. Prema toj definiciji, sepsa je organska disfunkcija opasna po život usljed neadekvatnog odgovora domaćina na infekciju. Sepsa je jedan od najčešćih razloga prijema u jedinicu intenzivnog liječenja (JIL) i jedan od vodećih uzroka smrti u svijetu. To je složen klinički sindrom u kome je poremećen odgovor domaćina na infekciju, sa pojavom dvije suprotne reakcije - proinflamatorne i antiinflamatorne. Ovaj disregulisani imuni odgovor na
infekciju povezan je sa neuspjehom u obnavljanju homeostaze, postaje štetan po domaćina, oštećuje ćelije i tkivo i rezultira stanjem opasnim po život. Iako znanje o patogenezi sepse brzo raste, ovaj složeni sindrom još uvijek nije u potpunosti razjašnjen i shvaćen. Liječenje sepse i septičkog šoka značajno je napredovalo u posljednjih nekoliko godina. Poboljšanje znanja o glavnim terapijskim osnovama ovog izazovnog stanja je ključno za postizanje boljih ishoda za pacijente. Cilj ovog istraživanja su da se utvrdi značaj praćenja klirensa laktata i skoring sistemima (qSOFA i SOFA skor) u smislu prognostičkog značaja na krajnji ishod liječenja.
Takođe, cilj ovog istraživanja je da se utvrdi da li se na osnovu profila PCT, IL-6, TNF-, parametara oksidativnog stresa i antioksidativne zaštite (TBARS, NO2, H2O2, O2, SOD, CAT i GSH), von Willebrandov faktor (vWF), homocistein (Hcy) i vitamin B12, mogu razlikovati GP i GN sepse te da procijenimo njegov uticaj na krajnji ishod liječenja. U ovo prospektivno,
opservaciono-kohortno istraživanje uključeno je 87 pacijenata kojima je prema Sepsis 3 kriterijumima postavljena dijagnoza sepse. Istraživanje je urađeno u Klinici za anesteziju i intentivno liječenje i Klinici intenzivnog liječenja za nehirurške grane UKC RS u periodu od jula 2021. godine do februara 2023. godine. Ispitanicima po postavljanju dijagnoze sepsa uzorkovana je krv za hemokulturu i urin za urinokulturu. Kod sumnji na infekciju uzimani su brisevi rana, mekih tkiva, kao i punktati sa lokacija koji su upućivali na razvoj infekcije i
mikrobiološki su analizirani. Na osnovu prispjelih mikrobioloških rezultata analizirali smo četiri grupe infekcija kod septičnih pacijenata: I grupa - Gram-pozitivni (GP) septični pacijenti kojima je mikrobiološkom analizom izolovana jedna ili više GP bakterija, II grupa - Gram- negativni (GN) septični pacijenti kojima je mikrobiološkom analizom izolovana jedna ili više GN bakterija, III grupa - polimikrobna grupa su pacijenti kojima su mikrobiološkom analizom
izolovane i GP i GN bakterije (GP/GN) i IV grupa - negativna kultura (NC) uzorci u kojima mikrobiološkom analizom nisu nađeni patogeni. Na osnovu prispjelih mikrobioloških analiza ustanovljen je izvor infekcije i ispitanici su na osnovu izvora infekcije klasifikovani u šest grupa: I grupa - ispitanici kojima je izvor infekcije krv (HK), II grupa - ispitanici kojima je izvor infekcije urinarni sistem (UK), III grupa - ispitanici kojima je izvor infekcije respiratorni
sistem (BAL), IV grupa - ispitanici kojima je izvor infekcije koža, meka tkiva i punktati (grupa - bris rane/apscesa), V grupa - ispitanici koji imaju više izvora infekcije i VI grupa - ispitanici kojima je dijagnostikovana sepsa, ali izvor infekcije mikrobiološki nije potvrđen (grupa - sterilno). Ispitanici su na osnovu nalaza hemokulture klasifikovani su u tri grupe: GP grupa - ispitanici kod kojih je hemokultura pokazala prisustvo Gram-pozitivnih bakterija (GP grupa),
GN grupa - ispitanici kod kojih je hemokultura pokazala prisustvo Gram-negativnih bakterija (GN grupa) i grupa NC - ispitanici kojima je hemokultura bila sterilna tj. nije bilo mikrobiološkog rasta. Prvo uzorkovanje ispitivanih parametara obavljeno je odmah nakon postavljanja dijagnoze sepse (T1), dok je drugo uzorkovanje izvršeno 24 sata kasnije (T2). Svi
ispitivani parametri analizirani su u odnosu na 28-dnevni ishod liječenja i poređeni su sa grupama sepsa i septički šok. Ispitivani parametri poređeni su i sa grupama u koje su pacijenti klasifikovani na osnovu: tipa infekcije, izvora infekcije i nalaza hemokulture. Na osnovu qSOFA i SOFA skor, laktata mjernih u pet vremenskih tačaka i klirensa laktata izračunatih u četiri vremenska intervala, ispitivali smo njihov prognostički značaj na krajnji ishod liječenja.
Na osnovu rezultata sprovedenog istraživanja izvedeni se zaključci da interleukin 6 (IL-6) može biti koristan biomarker u diferentovaju Gram-pozitivne (GP) i Gram-negativne (GN) sepse dok prokalcitonin (PCT), faktor nekroze tumora alfa (TNF-α), parametri oksidativnog stresa, homocistein i vitamin B12 nemaju prognostički značaj u diferentovanju GP i GN sepse.
Takođe, navedeni biomarkeri nemaju prognostički značaj na krajnji ishod liječenja. Starosna dob i serijsko praćenja laktata, pri čemu je posebno važan nivo laktata 6 sati nakon dijagnostikovanja sepse, klinički su relevantni i statistički značajani pokazatelji lošeg ishoda liječenja septičnih pacijenata.
Summary: At the Third International Consensus on Sepsis and Septic Shock (Sepsis 3), a new definition of sepsis was established. According to this definition, sepsis is a life-threatening organ dysfunction resulting from an inadequate host response to infection. Sepsis is one of the most common causes of admission to the intensive care unit (ICU) and remains one of the leading causes of mortality worldwide. It is a complex clinical syndrome in which the host’s immune response to infection becomes dysregulated, leading to two opposing reactions: proinflammatory and anti-inflammatory responses. This dysregulated immune response is associated with the failure to restore homeostasis, which becomes harmful to the host, causing cellular and tissue damage, and ultimately resulting in a life-threatening condition. While our understanding of the pathogenesis of sepsis is rapidly advancing, this complex syndrome is still not fully elucidated. Over recent years, the treatment of sepsis and septic shock has significantly progressed. Enhancing knowledge of the core therapeutic principles of this
challenging condition is crucial for improving patient outcomes. The aim of this study is to determine the significance of monitoring lactate clearance and scoring systems (qSOFA and SOFA scores) in terms of their prognostic value for the final treatment outcome of septic patients. Additionally, this study aims to assess whether Gram-positive (GP) and Gramnegative (GN) sepsis can be differentiated based on PCT, IL-6, TNF-α, oxidative stress parameters, and antioxidant defense markers (TBARS, NO2, H2O2, O2, SOD, CAT and GSH), von Willebrand factor (vWF), homocysteine (Hcy), and vitamin B12, and to evaluate their impact on the final treatment outcome. This prospective, observational cohort study included
87 patients diagnosed with sepsis according to Sepsis 3 criteria. The research was conducted at the Clinic for Anesthesia and Intensive Care and the Clinic for Intensive Care for Non-Surgical Specialties at the University Clinical Center of Republic of Srpska (UKC RS) between July 2021 and February 2023. Upon establishing the diagnosis of sepsis, blood samples for blood culture and urine samples for urine culture were collected from the patients. In cases of
suspected infection, wound and soft tissue swabs, as well as aspirates from suspected infection sites, were collected and analyzed microbiologically. Based on the obtained microbiological results, we analyzed four groups of infections in septic patients: group I - Gram-positive (GP) septic patients in whom one or more GP bacteria were isolated through microbiological analysis, group II - Gram-negative (GN) septic patients in whom one or more GN bacteria were
isolated through microbiological analysis, group III - polymicrobial group (GP/GN): patients in whom both Gram-positive and Gram-negative bacteria were isolated, and group IV - negative culture (NC): samples in which no pathogens were detected through microbiological analysis. Based on microbiological analyses, the source of infection was determined, and patients were classified into six groups accordingly: group I - patients whose source of infection was the bloodstream (HK), group II - patients whose source of infection was the urinary system
(UK). Group III - patients whose source of infection was the respiratory system (BAL), Group IV - patients whose source of infection was the skin, soft tissues, and aspirates (wound/abscess swab group), Group V - patients with multiple sources of infection, and group VI - patients diagnosed with sepsis, but without a microbiologically confirmed source of infection (sterile group). Based on blood culture findings, patients were classified into three groups: GP group -
patients with Gram-positive bacteria in blood cultures, GN group - patients with Gram-negative bacteria in blood cultures, and NC group - patients with sterile blood cultures, indicating no microbial growth. The first sampling of the examined parameters was performed immediately after the diagnosis of sepsis was established (T1), while the second sampling was conducted 24 hours later (T2). All parameters examined were analyzed in relation to the 28-day treatment outcome and were compared between the sepsis and septic shock groups. The examined
parameters were also compared across groups in which patients were classified based on the type of infection, the source of infection, and blood culture results. The prognostic significance of qSOFA and SOFA scores, lactate levels (measured at five time points), and lactate clearance (calculated over four intervals) was evaluated in relation to final treatment outcomes. The
results show that interleukin-6 (IL-6) may serve as a useful biomarker for differentiating Grampositive and Gram-negative sepsis. However, procalcitonin (PCT), tumor necrosis factor alpha (TNF-α), oxidative stress markers, homocysteine (Hcy), and vitamin B12 did not show prognostic significance in differentiating GP from GN sepsis or in predicting overall treatment outcomes. Age and serial lactate monitoring, especially lactate levels measured six hours after the diagnosis of sepsis, have been shown to be clinically relevant and statistically significant
indicators of poor prognosis in septic patients.
Rezime: Na Trećem internacionalnom konsenzusu za sepsu i septični šok (Sepsis 3) usaglašena je nova definicija sepse. Prema toj definiciji, sepsa je organska disfunkcija opasna po život usljed neadekvatnog odgovora domaćina na infekciju. Sepsa je jedan od najčešćih razloga prijema u jedinicu intenzivnog liječenja (JIL) i jedan od vodećih uzroka smrti u svijetu. To je složen klinički sindrom u kome je poremećen odgovor domaćina na infekciju, sa pojavom dvije suprotne reakcije - proinflamatorne i antiinflamatorne. Ovaj disregulisani imuni odgovor na
infekciju povezan je sa neuspjehom u obnavljanju homeostaze, postaje štetan po domaćina, oštećuje ćelije i tkivo i rezultira stanjem opasnim po život. Iako znanje o patogenezi sepse brzo raste, ovaj složeni sindrom još uvijek nije u potpunosti razjašnjen i shvaćen. Liječenje sepse i septičkog šoka značajno je napredovalo u posljednjih nekoliko godina. Poboljšanje znanja o glavnim terapijskim osnovama ovog izazovnog stanja je ključno za postizanje boljih ishoda za pacijente. Cilj ovog istraživanja su da se utvrdi značaj praćenja klirensa laktata i skoring sistemima (qSOFA i SOFA skor) u smislu prognostičkog značaja na krajnji ishod liječenja.
Takođe, cilj ovog istraživanja je da se utvrdi da li se na osnovu profila PCT, IL-6, TNF-, parametara oksidativnog stresa i antioksidativne zaštite (TBARS, NO2, H2O2, O2, SOD, CAT i GSH), von Willebrandov faktor (vWF), homocistein (Hcy) i vitamin B12, mogu razlikovati GP i GN sepse te da procijenimo njegov uticaj na krajnji ishod liječenja. U ovo prospektivno,
opservaciono-kohortno istraživanje uključeno je 87 pacijenata kojima je prema Sepsis 3 kriterijumima postavljena dijagnoza sepse. Istraživanje je urađeno u Klinici za anesteziju i intentivno liječenje i Klinici intenzivnog liječenja za nehirurške grane UKC RS u periodu od jula 2021. godine do februara 2023. godine. Ispitanicima po postavljanju dijagnoze sepsa uzorkovana je krv za hemokulturu i urin za urinokulturu. Kod sumnji na infekciju uzimani su brisevi rana, mekih tkiva, kao i punktati sa lokacija koji su upućivali na razvoj infekcije i
mikrobiološki su analizirani. Na osnovu prispjelih mikrobioloških rezultata analizirali smo četiri grupe infekcija kod septičnih pacijenata: I grupa - Gram-pozitivni (GP) septični pacijenti kojima je mikrobiološkom analizom izolovana jedna ili više GP bakterija, II grupa - Gram- negativni (GN) septični pacijenti kojima je mikrobiološkom analizom izolovana jedna ili više GN bakterija, III grupa - polimikrobna grupa su pacijenti kojima su mikrobiološkom analizom
izolovane i GP i GN bakterije (GP/GN) i IV grupa - negativna kultura (NC) uzorci u kojima mikrobiološkom analizom nisu nađeni patogeni. Na osnovu prispjelih mikrobioloških analiza ustanovljen je izvor infekcije i ispitanici su na osnovu izvora infekcije klasifikovani u šest grupa: I grupa - ispitanici kojima je izvor infekcije krv (HK), II grupa - ispitanici kojima je izvor infekcije urinarni sistem (UK), III grupa - ispitanici kojima je izvor infekcije respiratorni
sistem (BAL), IV grupa - ispitanici kojima je izvor infekcije koža, meka tkiva i punktati (grupa - bris rane/apscesa), V grupa - ispitanici koji imaju više izvora infekcije i VI grupa - ispitanici kojima je dijagnostikovana sepsa, ali izvor infekcije mikrobiološki nije potvrđen (grupa - sterilno). Ispitanici su na osnovu nalaza hemokulture klasifikovani su u tri grupe: GP grupa - ispitanici kod kojih je hemokultura pokazala prisustvo Gram-pozitivnih bakterija (GP grupa),
GN grupa - ispitanici kod kojih je hemokultura pokazala prisustvo Gram-negativnih bakterija (GN grupa) i grupa NC - ispitanici kojima je hemokultura bila sterilna tj. nije bilo mikrobiološkog rasta. Prvo uzorkovanje ispitivanih parametara obavljeno je odmah nakon postavljanja dijagnoze sepse (T1), dok je drugo uzorkovanje izvršeno 24 sata kasnije (T2). Svi
ispitivani parametri analizirani su u odnosu na 28-dnevni ishod liječenja i poređeni su sa grupama sepsa i septički šok. Ispitivani parametri poređeni su i sa grupama u koje su pacijenti klasifikovani na osnovu: tipa infekcije, izvora infekcije i nalaza hemokulture. Na osnovu qSOFA i SOFA skor, laktata mjernih u pet vremenskih tačaka i klirensa laktata izračunatih u četiri vremenska intervala, ispitivali smo njihov prognostički značaj na krajnji ishod liječenja.
Na osnovu rezultata sprovedenog istraživanja izvedeni se zaključci da interleukin 6 (IL-6) može biti koristan biomarker u diferentovaju Gram-pozitivne (GP) i Gram-negativne (GN) sepse dok prokalcitonin (PCT), faktor nekroze tumora alfa (TNF-α), parametri oksidativnog stresa, homocistein i vitamin B12 nemaju prognostički značaj u diferentovanju GP i GN sepse.
Takođe, navedeni biomarkeri nemaju prognostički značaj na krajnji ishod liječenja. Starosna dob i serijsko praćenja laktata, pri čemu je posebno važan nivo laktata 6 sati nakon dijagnostikovanja sepse, klinički su relevantni i statistički značajani pokazatelji lošeg ishoda liječenja septičnih pacijenata.
https://phaidra.unibl.org/detail_object/o:3991
